Brothers in Arts
Brothers in Arts >>> Nikodem Pręgowski >>> teksty / texts





Tekst towarzyszący wystawie plakatów w GiOPTD w Toruniu.
(2009)

>>>
W projektowaniu plakatów najprzyjemniejszy jest moment „wpadania” na pomysł, który często rodzi się w jakichś absurdalnych okolicznościach, trochę bezwiednie i podświadomie. Nic nie da się porównać z satysfakcją towarzyszącą powstaniu dobrego pomysłu w najmniej oczekiwanym momencie. Przez chwilę zastanawiam się skąd się wziął, jednak szybko porzucam te rozterki; „ważne, że jest” myślę sobie i zadowolony robię notatkę, żeby go nie zgubić.

Często spotykam się z zaskakującą opinią na temat któregoś z moich plakatów. Okazuje się, że użyta w nich metafora, poniekąd prowadzi własne życie wymykające się spod ścisłej kontroli projektanta. Bywają nawet i takie momenty, kiedy w trakcie pracy nad projektem, pierwotny pomysł samoistnie ewoluuje, przybiera nowe znaczenia, zaskakując mnie samego.
Obok plakatów jednoznacznych, są w mojej twórczości plakaty pozostawiające widzowi margines oceny, ja zaś zżymam się, pytany o ich znaczenie, ponieważ nie chcę, by dawały one jednoznaczną, kategoryczną odpowiedź.
Te plakaty, i ten rodzaj wypowiedzi plakatowej darzę szczególną estymą.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

prof. Witold Michorzewski.
Fragment recenzji plakatów Nikodema Pręgowskiego.
(2009)

>>>
(...) Nikodem Pręgowski traktuje swoje plakaty, jako obiekty sztuki czystej, odarte z komercyjnej użytkowości. Lokuje je w muzealnych i galeryjnych salach, a nie na płotach i słupach ogłoszeniowych. W sposób oszczędny stosuje typografię, oddając obrazowi funkcję prymarną, a niejednokrotnie całkowicie rezygnuje z liternictwa, ufając w siłę przekazu ilustracji i metafory w niej zawartej oraz inteligencję odbiorcy. Gardzi wszelakiej maści sponsorami, którzy zaanektowali swoimi logotypami dolne partie offsetowych realizacji plakatowych „na zlecenie”. W sposób prześmiewczy i sarkastyczny rozprawia się z tym zagrożeniem zaludniając 1/3 powierzchni plakatu (autorskiego przecież!) znakami potencjalnych dobrodziejów, wieszcząc złowrogo śmierć plakatu monstrualnie powiększonym elementem klepsydry.

czytaj dalej (PDF) >>>

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Łódź z klocków. Tradycje konstruktywistyczne w plakacie łódzkim.
(2008)

>>>
Współczesny plakat polski nie jest zjawiskiem odosobnionym, bezpowrotnie minęły czasy szkół lokalnych, także polskiej, rozpoznawalnej
w świecie, szkoły plakatu. Jak zauważył Jacek Mrowczyk, w coraz bardziej jednorodnym stylistycznie świecie coraz trudniej o znalezienie
cech narodowych”.
Konsekwencją standaryzacji światowego języka plakatu, jest homogeniczna struktura polskiego plakatu współczesnego. Trudno bowiem autorytarnie nakreślić klarowny podział między środowiskami artystycznymi Warszawy, Krakowa, Katowic, Gdańska, mając na uwadze, rzecz jasna, kryterium języka formalnego. Przesłanki tkwiące u podstaw tworzenia takich podziałów są dziś bardziej wątłe niż kiedykolwiek miało to miejsce w historii polskiego plakatu...

czytaj dalej (PDF) >>>

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Wstęp do publikacji Temat: plakat. Prace studentów Zakładu Projektowania Graficznego Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu.
(2009)

>>>
Odpowiednią atmosferę do powstania plakatu we współczesnym kształcie przyniósł ze sobą powojenny ład społeczny i swoisty kryzys lat 50. Wstrząs moralny i światopoglądowy, jaki wywołały skutki eksplozji bomb atomowych w Hiroszimie i Nagasaki, był katalizatorem idei humanitaryzmu, podpisanie zaś Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ (1948), a także powstanie organizacji społecznych zajmujących się ochroną praw człowieka zwróciło uwagę opinii publicznej na los ludzi zamieszkujących tereny dotknięte wojną, klęskami żywiołowymi itp. Rozwój energetyki jądrowej dał asumpt do rozważań o zagrożeniach płynących z jej niewłaściwego zastosowania, zwłaszcza w kontekście ekologii i ochrony środowiska...

czytaj dalej (PDF) >>>

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Szkic konstrukcyjny. O wystawie „Typo & Konstrukcja 4" w Miejskiej Galerii Sztuki w Łodzi.
(2010)

>>>
„Typo & Konstrukcja 4” prezentowana w Miejskiej Galerii Sztuki w Łodzi to ekspozycja wyjątkowa. Jest ona jedną z niewielu cyklicznych wystaw plakatu w Polsce, o tak precyzyjnie określonym polu zainteresowań. Obszarem tym niezmiennie od 1996 roku pozostaje plakat typograficzny o proweniencjach konstruktywistycznych. Łódź, w której przedwojenne tradycje sztuki geometrycznej w dużym stopniu wpłynęły na kształtowanie tożsamości większości działających w tym mieście projektantów, zdaje się być naturalnym ekosystemem dla takiej właśnie ekspozycji...

czytaj dalej (PDF) >>>

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Miejsce self-edition na arenie współczesnego plakatu polskiego.
Tekst wystąpąpienia na konferencji "Posesja. Młody plakat polski 2000-2010".
(2010)

>>>
Self-edition jest stosunkowo nowym, lecz niezwykle frapującym zjawiskiem w obszarze plakatu. Autorska kreacja plakatowa, wydana własnym sumptem przez jej twórcę, w coraz większym stopniu anektuje przestrzeń zarezerwowaną dotychczas dla tradycyjnego plakatu, bardzo intensywnie oddziałuje na jego kształt, rozszerzając konsekwentnie jego formułę i uposażając w nowe konteksty oraz znaczenia. Bez wątpienia jest istotnym medium, którego rola wykracza już poza tradycyjne kompetencje plakatu stworzonego po to, by anonsować i reklamować określone zdarzenia, fakty, czy przedmioty. Rolą plakatu self-edition staje się dziś drażnienie i prowokowanie, świadome generowanie intelektualnego fermentu będącego zarzewiem kulturowej, społecznej i politycznej polemiki...

czytaj dalej (PDF) >>>

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Nikodem Pręgowski / poster & design
Nikodem Pręgowski
Plakaty i dizajn
Posters & design


bio
plakaty / posters
książki / books
znaki / logos
inne / other
teksty / texts
kontakt / contact

----------------------
switch to Filip Pręgowski